Natuurpedagogiek, natuurinclusief onderwijs & trainer natuurverbondenheid

Het is mijn missie om kinderen meer te laten ervaren dan alleen het maken van vuur, het beklimmen van bomen of het herkennen van planten. Wat ik hen vooral wil meegeven, is de herinneging. Herinnering aan de natuur als plek van rust, en daarmee als plek van thuiskomen in zichzelf. De taal van het bos, het ritme van de seizoenen, het zingen van vogels en het kraken van takken onder je voeten: het is een taal die kinderen nog spreken, maar die al snel naar de achtergrond verdwijnt. Niet te vergeten dat in deze staat van stressloosheid en plezier, kinderen het meeste leren.

Als natuurpedagoog sta ik graag naast kinderen. Ik bewaak een ruimte waarin zij mogen leiden, nieuwsgierig mogen zijn en zich verbonden kunnen voelen. In een wereld vol schermen en binnenruimtes is de natuur een plek waar adem, vertraging en puur zijn mogelijk is.

Leren ontstaat vanuit aandacht, rust en aanwezigheid. Kinderen ruimte geven om zichzelf te zijn én zich deel te voelen van iets groters, dat is waar ik voor waak. Dit werk is voor mij veel meer dan werk; het is een daad van toewijding aan onze verbinding met het leven. Telkens wanneer een kind met trillende handen een vuur aansteekt of een vogel herkent, vindt het zijn plek terug in het web van het leven.

Spreken:

De waarde van natuurpedagogiek

Natuurpedagogiek gaat voor mij over een manier van kijken. De natuur is een volwaardige leeromgeving waarin kinderen zich kunnen spiegelen, oefenen, ontdekken en groeien.

Onderzoek toont aan dat natuurverbondenheid vóór het twaalfde levensjaar van grote invloed is op de zorg voor de natuur later in het leven. De eerste levensjaren zijn daarmee van wezenlijk belang; zowel voor het kind als voor de aarde.

In de natuur ontwikkelen kinderen vaardigheden die diep verankerd zijn in het leven: samenwerken, risico’s inschatten, grenzen aanvoelen, verantwoordelijkheid nemen, hun lichaam vertrouwen, emoties reguleren. En daarnaast ontdekken ze taal, rekenen, biologie, aardrijkskunde, kunst, gym en burgerschap. Telkens weer zie ik hoe kinderen vanzelf leren, gedreven door verwondering en echte ervaring.

Natuur als pedagoog

Wat gebeurt er als je de natuur ziet als leraar?

Wie ooit écht heeft geluisterd naar het bos of de zee, voelt dat deze vraag heel natuurlijk opkomt. De natuur bezit een stille wijsheid, een diepe ervaring die niet in een lesplan te vangen is. Ik zie het telkens opnieuw: kinderen die tot rust komen, tot spel, tot ontdekking.

Ik geloof dat de natuur kinderen precies biedt wat zij nodig hebben om te leren en te groeien: rust, ruimte, uitdaging, verbondenheid en speelsheid.

Ze biedt afgestemd spel, emotionele aanwezigheid en duidelijke grenzen, niet opgelegd, maar voelbaar in direct contact. Ze geeft ritme, ruimte voor stilte en beweging, en plekken om te klimmen, te rennen of te schuilen. De natuur vraagt niets van kinderen, maar laat alles zien. Ze maakt verbondenheid tastbaar: alles leeft in relatie tot elkaar. Wat klein lijkt, blijkt groots. Wat dood lijkt, voedt. In deze omgeving leren kinderen samenwerken op een manier die vanzelfsprekend voelt, omdat ze ervaren dat ze onderdeel zijn van een groter geheel.

Training & workshops:

Training: Natuurverbondenheid voor professionals

Deze training is ontwikkeld voor pedagogisch medewerkers, leerkrachten en begeleiders die natuur meer willen verweven in hun werk met kinderen. We werken onder andere met inzichten van Joseph Cornell (Flow Learning) en Jon Young (nature connection mentoring).

We starten vanuit onszelf. Hoe kunnen wij onze eigen natuurverbondenheid herstellen? Van daaruit ontdekken we hoe we deze ervaring door kunnen geven aan kinderen. Vertraging, verwondering, luisteren en vertrouwen staan hierbij centraal.

De training is toepasbaar in kinderopvang, het basis- en middelbaar onderwijs en in informele leeromgevingen. Het voedt niet alleen het kind, maar ook de professional zelf.

Workshop: Natuurverbondenheid voor volwassenen

Ook volwassenen kunnen het contact met hun natuur kwijtraken. Wanneer zintuigen verdoffen en het leven versnelt, ontstaat er een verlangen naar vertraging en verbinding. Deze eendaagse workshop, midden in het bos, biedt ruimte voor herstel. Zonder agenda.

We begeleiden je met natuurspellen die zintuigen openen, verbinding verdiepen en creativiteit aanwakkeren — geïnspireerd op de werkwijzen van Cornell en Young. Bovenal is het een dag waarin je opnieuw leert zijn. Voelen, ademen, luisteren en her-inneren wat wezenlijk is.

Workshop: Natuurinclusief onderwijs – co-creatie

Hoe verweef je natuur duurzaam in het onderwijs?

Op veel scholen leeft de wens om kinderen opnieuw te verbinden met de natuur. In deze workshop gaan we als team aan de slag met de vraag wat natuurverbonden leren kan betekenen voor jullie school, leerlingen en omgeving.

We onderzoeken samen:

• De verschillen tussen leren in, met, van, over, voor of als natuur
• Hoe natuur inhoudelijk geïntegreerd kan worden in verschillende vakgebieden
• Wat kinderen nodig hebben om zich verbonden te voelen met de wereld om hen heen
• Hoe je als team samen een visie ontwikkelt en vertaalt naar concrete stappen

We werken buiten waar dat mogelijk is, en gebruiken spel, reflectie en dialoog. Geen standaardmodel, maar een proces dat past bij jullie context. Steeds met de overtuiging dat een kind dat zich verbonden voelt met de natuur betekenisvoller, rustiger en gemotiveerder leert.

Deze workshop bestaat uit drie sessies van ieder drie uur.

Over mij:

Mijn naam is Lydia Habets. Als kind was ik acht jaar scout: altijd buiten, altijd op avontuur. Pas na mijn twintigste ontdekte ik hoe krachtig en helend de natuur werkelijk voor mij was. Ze droeg me door moeilijke periodes, troostte, en liet me zien wat echte schoonheid is.

Ik werkte bij Hestia Kinderopvang, waar openheid en spel pedagogisch centraal staan. Hier maakte ik kennis met de Reggio Emilia-benadering. Bij The Forest School NL zag ik hoe buitenonderwijs kinderen transformeert: hoe consistent buiten zijn leidt tot diepe nieuwsgierigheid en groei.

Bij The Field School op Hvar verdiepte ik mij in mentorstructuren en natuurverbondenheid. Op dit moment werk ik samen met GroenCement, The Art of Nature en geef ik trainingen als zelfstandig ondernemer. Daarnaast ben ik student aan de Vrijeschool Pabo in Leiden.

Alles wat ik doe draait om één kern: bijdragen aan een wereld waarin kinderen écht zichzelf mogen zijn — in verbondenheid met elkaar, hun omgeving en de natuur.